Το κλίμα των λαών - Της Μόνικα Αράγια

Δύο εκατομμύρια ακτιβιστές απαίτησαν, μέσω μιας online αίτησης, από τις κυβερνήσεις να στραφούν σε 100% καθαρή ενέργεια. Για πρώτη φορά, από τη μοιραία Διάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή της Κοπεγχάγης, το 2009, ο εικονικός κλιματικός ακτιβισμός μπήκε στον πραγματικό κόσμο. Γιατί;

Οι πολίτες ανησυχούν για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και ξέρουν ότι τα ορυκτά καύσιμα είναι το πρόβλημα. Καταλαβαίνουν πια ότι τα ισχυρά συμφέροντα εμποδίζουν την αναγκαία στροφή προς την καθαρή ενέργεια κι απλώς δεν πιστεύουν πια ότι οι κυβερνήσεις τους κάνουν αρκετά για να υπερασπιστούν το μέλλον του πλανήτη. Αυτό φάνηκε όχι μόνο από τον αριθμό ρεκόρ των ανθρώπων που συμμετείχαν, αλλά και από την ποικιλομορφία των διαδηλωτών – ακτιβιστές της πόλης, αυτόχθονες ομάδες, οπαδοί διαφόρων θρησκειών και πολιτικών απόψεων, και, πιο ευδιάκριτα, ηλικιωμένοι και νέοι.

Οι άνθρωποι σήμερα συνδυάζουν την κλιματικής αλλαγή με την καθημερινή τους ζωή. Οι εκπαιδευτικοί διαδήλωσαν για σχολεία που λειτουργούν με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι γυναίκες υποστήριξαν υγιεινότερη γεωργία, οι γιαγιάδες απαίτησαν καθαρό αέρα για τα εγγόνια τους, τα συνδικάτα ζητούν μετάβαση σε πράσινες δουλειές και οι δήμαρχοι θέλουν επενδύσεις σε ενεργειακά αποδοτικά κτίρια.

Πέντε χρόνια μετά την αποτυχία της Διάσκεψης της Κοπεγχάγης, οι κυβερνήσεις πρέπει επιτέλους να ενεργήσουν με υπευθυνότητα. Η Διάσκεψη για το κλίμα, που φιλοξενείται, αυτής την εβδομάδα από τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Κι-Μουν, είχε ως στόχο να αυξήσει το μομέντουμ για δράση μαζεύοντας τους ηγέτες των κυβερνήσεων, των επιχειρήσεων και της κοινωνίας των πολιτών. Ο στόχος ήταν να δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες ώστε οι κυβερνήσεις να διαπραγματευθούν μια συμφωνία για το κλίμα, στο Παρίσι το 2015. Ακόμα κι αν ο ΟΗΕ δεν μπορεί να επιβάλει τις υποσχέσεις που έδωσαν οι ηγέτες, η σύνοδος κορυφής προκάλεσε μια δημοφιλή λαϊκή διαμαρτυρία που έφερε ξανά στο πολιτικό προσκήνιο την πρόκληση της κλιματικής αλλαγής, όπου είναι πιθανό να παραμείνει μέχρι οι κυβερνήσεις να λάβουν πειστικά μέτρα.

Αυτό που έχει αλλάξει από το 2009 είναι ο βαθμός ανησυχίας για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Στο μεταξύ, οι Νεοϋορκέζοι αντιμετώπισαν τον τυφώνα Σάντι, ενώ ο τυφώνας Χάιγιαν κατέστρεψε τις Φιλιππίνες. Τα στοιχεία για το κλίμα αλλάζουν συνεχώς. Το 2014 μόνο, οι απλοί άνθρωποι υπέφεραν από κύματα καύσωνα στην Αυστραλία, από πλημμύρες στο Πακιστάν κι από ξηρασία στην Κεντρική Αμερική, ενώ η κατάρρευση του στρώματος πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής έχει αποδειχθεί ότι είναι μη αναστρέψιμη.

Ως αποτέλεσμα, η παγκόσμια συζήτηση έχει μετατοπιστεί από το κόστος της δράσης στο κόστος της αδράνειας. Κι, αν και το κόστος των ζημιών του κλίματος είναι συγκλονιστικό, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι το κόστος του μετριασμού είναι διαχειρίσιμο.

Αυτό γίνεται εμφανές κι από την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι άνθρωποι θέλουν την καθαρή ενέργεια, οι τεχνολογίες είναι διαθέσιμες και κερδοφόρες ενώ με εκατομμύρια ανθρώπους να μην έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστη ενέργεια, η εμφάνιση ανανεώσιμων πηγών είναι σωτήρια. Η παγκόσμια παραγωγή αιολικής και ηλιακής ενέργειας έχει τριπλασιαστεί από το 2009 και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρέχουν σήμερα περισσότερο από το ένα πέμπτο της προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο.

Πράγματι, κάθε δεύτερο μεγαβάτ νέας ηλεκτροπαραγωγής, που προστίθεται σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πράσινο, πράγμα που σημαίνει ότι το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα μπορούσε να φθάσει το 50%, το 2030. Η καθαρή ενέργεια αλλάζει το παιχνίδι, γιατί βάζει την παραγωγή ενέργειας στα χέρια των πολιτών, προκαλώντας άμεσα τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων. Το προφανές επόμενο βήμα στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής είναι η σταδιακή κατάργηση όλων των επιδοτήσεων για την εν λόγω βιομηχανία.

Η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα αυτή την εβδομάδα, μπορεί να μην επηρεάσει την πορεία των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη μιας διεθνούς συμφωνίας για το κλίμα. Αλλά έβαλε τα πράγματα στη θέση τους: πραγματικοί άνθρωποι που απαιτούν πραγματική αλλαγή από τις κυβερνήσεις τους. Οι πολίτες έδειξαν ότι είναι αφοσιωμένοι στο σκοπό τους και δε θα σωπάσουν. Η Πορεία των Λαών για το Κλίμα ήταν μόνο η αρχή.

Μετάφραση: thetoc.gr

• H Μόνικα Αράγια είναι Διευθύντρια του Λατινοαμερικανικού οργανισμού Νιβέλα που κάνει στρατηγικές αναλύσεις για αναπτυξιακά και περιβαλλοντικά ζητήματα.